Naar de inhoud
Ideeën

De deelauto die het dorp verbond

Twee auto's, 46 deelnemers en een sleutelkastje bij de kerk. In Jorwert bleek delen vooral een sociale kwestie.

21 maart 2024 3 min leestijd

Illustratie: kleine auto met laadpaal op een dorpsplein, met een kerkje op de achtergrond

De bus gaat vier keer per dag en 's avonds niet. Wie in Jorwert geen auto heeft, is afhankelijk van iemand die er wel een heeft. Dat werkt, tot je het te vaak moet vragen.

Sinds 2022 staan er twee elektrische auto's op het plein, eigendom van een vereniging van 46 inwoners. Reserveren gaat via een gedeelde agenda, de sleutel zit in een kastje met een code die per rit verandert.

“Het moeilijkste was niet de auto. Het moeilijkste was afspreken wie hem schoonmaakt.”

— Willem Hoekstra, penningmeester

De rekensom

Een deelnemer betaalt twaalf euro per maand plus 21 cent per kilometer. Daaruit worden de lease, de verzekering, de stroom en een onderhoudspot betaald. De vereniging draait sinds het tweede jaar kostendekkend.

“Voor wie een tweede auto had, is het goedkoper”, zegt penningmeester Willem Hoekstra. “Voor wie er geen had, is het duurder dan de fiets. Dat moet je eerlijk zeggen, anders krijg je teleurstelling.”

Afspraken zijn het echte werk

Het eerste half jaar ging het twee keer mis: een auto kwam leeg terug, en iemand bleef drie uur langer weg dan gepland. Sindsdien staan er negen regels op een A4 in het handschoenenvakje.

Boetes zijn er niet. Wie zich niet houdt aan de afspraken, krijgt een gesprek met twee bestuursleden. “Dat is in een dorp effectiever dan een boete van tien euro.”

Wie er rijdt

Illustratie: sleutelkastje met cijfertoetsen naast een deur, met een sleutel aan een ring

De grootste groep gebruikers is niet wie het bestuur verwachtte. Niet de jongeren, maar mensen tussen de 60 en 80 die hun eigen auto wegdeden toen die vervangen moest worden.

“Die stap durfden ze eerder niet”, zegt Hoekstra. “Nu weten ze dat er altijd een auto staat. Dat scheelt hun een paar duizend euro per jaar en ons een parkeerplek.”

Doorgroeien of niet

Een derde auto is besproken en afgewezen. Bij twee auto's kent iedereen elkaar nog en lost een probleem zich op aan de keukentafel. Bij vier, denkt het bestuur, wordt het een bedrijfje.

In plaats daarvan helpen ze twee buurdorpen met een eigen vereniging. “Liever drie kleine clubs die het zelf doen dan één grote die niemand meer voelt.”