Ruilen in plaats van kopen

Een boormachine wordt gemiddeld twaalf minuten in zijn leven gebruikt. Dat cijfer klopt waarschijnlijk niet precies, maar het maakt wel het punt dat Jelle Wiersma in 2019 wilde maken toen hij zijn garage openstelde.

Vijf jaar later hangt er 600 stuks gereedschap aan de wand van een voormalige winkel, van accuschroevendraaier tot behangtafel en tegelsnijder.

“Niemand heeft een cirkelzaag nodig. Mensen hebben een rechte zaagsnede nodig.”

— Jelle Wiersma, initiatiefnemer

Hoe het werkt

Een lidmaatschap kost 25 euro per jaar, lenen is daarna gratis voor maximaal een week. Wie iets kapot maakt, betaalt de reparatie tot een maximum van vijftig euro; de rest zit in een gezamenlijke pot.

Er wordt minder kapot gemaakt dan verwacht. In vijf jaar ging er voor ongeveer 900 euro aan gereedschap stuk, op een collectie met een nieuwwaarde van rond de 30.000 euro.

Het uitleggen hoort erbij

Het verrassende deel is de uitleg. Bijna de helft van de leners vraagt hoe iets werkt. Daarom zijn er twee vaste openingsmiddagen met een vrijwilliger die het kan voordoen.

“Anders leen je een tegelsnijder uit aan iemand die hem niet durft te gebruiken”, zegt Wiersma. “Dan komt hij ongebruikt terug en heb je niemand geholpen.”

Meer dan gereedschap

De bibliotheek werd ongepland een ontmoetingsplek. Mensen blijven hangen, ruilen klussen, en sinds vorig jaar hangt er een bord waarop je een helpende hand kunt vragen of aanbieden.

Twintig klussen per maand komen zo tot stand, schat Wiersma. “Dat staat in geen enkel jaarverslag, maar het is waarschijnlijk het belangrijkste wat hier gebeurt.”

Wat het nodig heeft

De huur van het pand is de enige echte kostenpost en wordt nu voor twee derde gedekt door de contributie. De rest komt uit een jaarlijkse bijdrage van de gemeente, die telkens opnieuw moet worden aangevraagd.

“Die onzekerheid is vervelender dan het bedrag”, zegt Wiersma. “Je kunt geen vrijwilliger vragen voor iets waarvan je niet weet of het er volgend jaar nog is.”