Groene energie van Friese bodem
Boerin Marieke de Vries wekt met zonnepanelen en een slimme batterij niet alleen stroom op, maar ook nieuwe kansen voor de omgeving.
Het dak van de ligboxenstal is zo groot dat je er vanaf de weg overheen kijkt zonder het te zien. Daarboven liggen 840 panelen. Op een heldere aprilmiddag leveren ze meer dan het bedrijf zelf op kan maken, en dat was precies het probleem.
“Het net zit hier vol”, zegt Marieke de Vries. “We mochten opwekken, maar niet terugleveren. Dan sta je met een dak vol panelen die op de rem staan. Daar word je niet vrolijk van.”
“We produceerden stroom die nergens heen kon. Dan ga je nadenken.”
— Marieke de Vries, melkveehouder
De batterij als sluis
De oplossing staat nu in een zeecontainer achter de werktuigberging: een batterij van 400 kilowattuur die de middagpiek opvangt en 's avonds leegloopt. De melkrobot, de koeling en de warmtepomp draaien daardoor grotendeels op eigen stroom.
“Het is geen wonder”, zegt De Vries nuchter. “Het is een sluis. Je houdt het water even vast en laat het los als het uitkomt. Alleen dan met stroom.”
Delen met de buren
Wat overblijft, gaat sinds vorig jaar naar een kleine energiecoöperatie in het dorp. Zesentwintig huishoudens nemen af tegen een vast tarief, met een looptijd van vijf jaar. De administratie loopt via een bestaande coöperatie in de buurt, zodat er geen nieuw apparaat hoefde te worden opgetuigd.
“Ik wilde geen energiebedrijf worden”, zegt De Vries. “Ik ben boer. Maar ik wilde ook niet dat die stroom verloren ging terwijl de buurman een hoge rekening krijgt.”
Wat het kostte
De batterij was de grootste investering die het bedrijf ooit deed buiten de stal om. De terugverdientijd schat De Vries op acht jaar, zonder subsidie zou het elf zijn geweest. Ze noemt het bedrag niet, maar wel de les: reken met de prijs die je niet betaalt.
“Iedereen rekent met wat je verdient. Ik reken met wat ik niet meer inkoop. Dat is stabieler, want daar zit geen handelaar tussen.”
Wat er nog moet gebeuren
De aansluiting blijft het knelpunt. Zonder verzwaring van het net loopt de coöperatie binnen twee jaar tegen dezelfde muur aan. Gesprekken met de netbeheerder lopen, maar traag.
“We kunnen hier veel zelf”, zegt De Vries. “Alleen de kabel in de grond niet. Daar heb je elkaar voor nodig, en dat duurt.”
