Technologie die voedsel verbindt
Startup Plantix uit Joure ontwikkelt slimme teeltsystemen die de lokale voedselproductie duurzamer en efficiënter maken. ‘We willen de keten korter en sterker.’
De kas achter het bedrijfsgebouw is klein, nauwelijks groter dan een gymzaal, en dat is met opzet. “Wij bouwen niet de grootste kas”, zegt oprichter Hidde Terpstra. “Wij bouwen het kastje dat in andermans kas past.”
Dat kastje is een sensorunit met een regelaar: hij meet licht, temperatuur, vocht en voedingsstoffen, en stuurt op basis daarvan de watergift bij. Niet spectaculair, wel nauwkeurig.
“We willen de keten korter en sterker. Korter alleen is niet genoeg.”
— Hidde Terpstra, oprichter Plantix
Beginnen bij de teler
Het bedrijf begon in 2021 met een vraag van een tuinder uit de buurt die te veel water gaf omdat hij niet wist wanneer hij moest stoppen. De eerste versie van het systeem draaide op een hobbycomputer en een badkamerthermometer.
“Het werkte belabberd”, zegt Terpstra lachend. “Maar het gaf wel het antwoord op zijn vraag. Dat was genoeg om door te gaan.”
Twintig procent minder water
Inmiddels draaien er 34 units bij elf telers in Noord-Nederland. De gemiddelde besparing op water ligt volgens metingen van de bedrijven zelf tussen de vijftien en 22 procent, bij een gelijke of iets hogere opbrengst.
Terpstra is voorzichtig met die cijfers. “Elke kas is anders, elk seizoen ook. Wij publiceren de ruwe data van de deelnemers, zodat iedereen het zelf kan narekenen. Dat is minder mooi dan één groot getal, maar het klopt wel.”
Dichtbij verkopen
De tweede helft van het verhaal zit niet in de kas maar in de verkoop. Plantix koppelde de deelnemende telers aan drie regionale inkopers: twee zorginstellingen en een cateraar. Zij weten daardoor weken vooruit wat er beschikbaar komt.
“Een korte keten is romantisch tot iemand op dinsdag 200 kilo sla nodig heeft”, zegt Terpstra. “Voorspelbaarheid maakt lokaal pas echt koopbaar.”
De rem op groei
Opschalen gaat langzamer dan gehoopt. Niet door de techniek, maar doordat telers terecht voorzichtig zijn met hun teelt. Eén mislukte partij kost meer dan het systeem in drie jaar oplevert.
Daarom werkt Plantix nu met een proefjaar waarin het bedrijf het risico deelt. “Vertrouwen kun je niet verkopen. Je kunt het alleen verdienen, seizoen voor seizoen.”
